Bí thư thành ủy Bạc Hy Lai: “Sớm nở, tối tàn”

Xem ra, sự nghiệp chính trị của ông Bạc Hy Lai đã lụi tàn

Động thái này xảy ra chỉ một ngày sau phiên bế mạc kỳ họp hàng năm của Quốc hội Trung Quốc, khi sự vắng mặt của ông Bạc Hy Lai đã gây ra nhiều đồn đoán về tương lai chính trị của ông.

Trong cuộc họp báo ngày 14/3 sau phiên bế mạc kỳ họp quốc hội, Thủ tướng Ôn Gia Bảo cho biết cuộc điều tra vụ giám đốc công an Trùng Khánh Vương Lập Quân chạy vào Lãnh sự quán Mỹ đã đạt được một số “tiến triển” nhưng không tiết lộ chi tiết. Ông nói rằng giới chức lãnh đạo Trùng Khánh phải nghiêm túc kiểm điểm và rút ra bài học. Bắc Kinh đánh giá vụ việc này “hết sức nghiêm trọng”.

Việc cách chức Bí thư thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai diễn ra trong giai đoạn chuyển giao thế hệ lãnh đạo đầy nhạy cảm. Trong mùa Thu tới, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo sẽ từ chức và nhiều khả năng Phó Chủ tịch Tập Cận Bình và Phó Thủ tướng Lý Kế Cường sẽ lên thay. Cơ cấu Thường vụ Bộ Chính trị, cơ quan ra quyết định cao nhất, cũng sẽ có sự thay đổi lớn với việc 7 trên tổng số 9 ủy viên sẽ được thay thế.

Bạc Hy Lai từng được coi là một trong số các ứng cử viên đầy triển vọng vào Thường vụ Bộ Chính trị, trước khi Phó thị trưởng kiêm giám đốc công an Vương Lập Quân ngày 7/2 chạy vào Lãnh sự quán Mỹ ở Thành Đô, cách Trùng Khánh hơn 300 km. Bạc Hy Lai từng tuyên bố rằng ông ta chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra ở Trùng Khánh, nhưng cũng thừa nhận đã bị bất ngờ trước việc ông Vương đột ngột xuất hiện tại Lãnh sự quán Mỹ. Sau một thời gian im lặng, tuần trước, ông Bạc Hy Lai nói ông không thể tưởng tượng nổi việc Vương Lập Quân bỏ chạy và điều này đã xảy ra quá đột ngột, khiến ông bị bất ngờ và có cảm giác “đã đặt niềm tin vào lầm người”.

Việc ông Vương Lập Quân đến Tòa lãnh sự Mỹ ở Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên, đã làm dấy lên những tin đồn rằng ông này đang muốn đào tẩu. Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin ông Vương đang nghỉ dưỡng vì gặp phải nhiều sức ép trong công việc.

Trong mấy năm qua, Bạc Hy Lai đã thẳng tay trấn áp tham nhũng và tội phạm có tổ chức ở thành phố Trùng Khánh. Ông này cũng tìm cách hồi sinh các bài hát có từ thời Mao Trạch Đông và “văn hóa đỏ”. Các chiến dịch nói trên cùng với “mô hình phát triển kinh tế Trùng Khánh”, trong đó nhấn mạnh đến phân phối công bằng hơn và cải thiện các dịch vụ công, đã khiến cho Bạc Hy Lai “nổi đình nổi đám” ở cả trong và ngoài nước. Phó thị trưởng kiêm giám đốc công an Vương Lập Quân từng cầm đầu chiến dịch trấn áp tội phạm có tổ chức ở Trùng Khánh – một thành tích đã đưa ông và sếp của ông là Bạc Hy Lai lên đỉnh cao danh vọng.

Chỉ có điều, các chiến dịch trấn áp do Vương Lập Quân lãnh đạo cũng đã dụng chạm đến các quyền công dân và “văn hóa đỏ” mà Bí thư thành ủy Bạc Hy Lai từng đề cao đã khiến người ta nhớ đến thời kỳ “cách mạng văn hóa” đầy nghiệt ngã. Trong lời phê phán các quan chức Trùng Khánh, Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng nhắc đến “cách mạng văn hóa” và nêu ra một hội nghị chỉnh đốn quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc ngay sau cuộc cách mạng hỗn loạn đẫm máu này.

Tân Hoa Xã thông báo Phó thủ tướng Trương Đức Giang, cựu Bí thư tỉnh ủy Quảng Đông và tốt nghiệp Đại học Kim Nhật Thành, lên thay thế Bạc Hy Lai. Giống như Bạc Hy Lai, Trương Đức Giang cũng thuộc phái “Thái tử đảng” và cũng được cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân ưu ái đỡ đầu.

Minh Châu (theo BBC, TIME.com)